Spalony to jeden z przepisów, który najczęściej wywołuje dyskusje na trybunach i przed telewizorem — a mimo to jego podstawowa zasada jest dość prosta. Problem pojawia się dopiero przy wyjątkach i przy ocenie, kto w danym momencie był „aktywny” w grze. Ten artykuł tłumaczy regułę krok po kroku, tak jak opisuje ją obecna wersja Przepisów Gry (Laws of the Game) publikowanych przez IFAB.
Podstawowa zasada
Zawodnik znajduje się na pozycji spalonej, jeśli w momencie, gdy partner z drużyny podaje do niego piłkę, jest bliżej linii bramkowej przeciwnika niż zarówno piłka, jak i przedostatni zawodnik broniącej się drużyny — przy czym bramkarz zwykle liczy się jako jeden z obrońców, więc w praktyce chodzi najczęściej o drugiego od końca zawodnika pola. Samo bycie na pozycji spalonej w momencie podania nie jest jeszcze faulem — dopiero aktywny udział zawodnika w grze w tej pozycji (np. zagranie piłką, przeszkadzanie przeciwnikowi) prowadzi do odgwizdania przewinienia.
Kiedy spalonego nie ma
Przepis przewiduje kilka wyraźnych wyjątków, w których pozycja spalona nie jest sprawdzana:
- zawodnik znajduje się na własnej połowie boiska w momencie podania,
- piłka pochodzi bezpośrednio z rzutu od bramki,
- piłka pochodzi bezpośrednio z rzutu rożnego,
- piłka pochodzi bezpośrednio z wrzutu z autu.
W każdej z tych sytuacji zawodnik może znajdować się nawet najbliżej bramki przeciwnika — spalonego po prostu wtedy nie ma.
VAR i spalony w ocenie wideo
We współczesnej piłce najwyższego poziomu decyzje o spalonym coraz częściej wspiera technologia. System VAR (Video Assistant Referee) pozwala sprawdzić powtórkę w sytuacjach spornych, a w wielu topowych rozgrywkach wprowadzono dodatkowo tzw. półautomatyczny system wykrywania spalonego, który na podstawie danych o pozycji piłki i zawodników pomaga sędziom szybciej i dokładniej wyznaczyć moment podania oraz ustawienie zawodników. Technologia nie zmienia samej definicji spalonego — przyspiesza jedynie i precyzuje ocenę tego, co i tak opisuje przepis.
Chcesz lepiej rozumieć grę bez piłki i ustawienie na boisku nie tylko od strony przepisów, ale też praktycznie, na treningu? Zobacz ćwiczenia z taktyki i pozycji.
